۷۲ : Sender to Receiver Information
BEST REGARDS.
—————————————Message Trailer————————–
{CHK: 1DCA5B74F96D}
PKI Signature: MAC-Equivalent
* End of Message*
۶۵
مبحث یازدهم- نقش اسناد در اعتبارات اسنادی
براساس نظریه رعایت دقیق مفاد اعتبار، بانک حق دارد اسنادی را که از طرف فروشنده ارائه می شود و متضمن تمامی مشخصات مذکور در اعتبار اسنادی نیست رد کند. اما بانک ملزم نیست ورای این امر کاری انجام بدهد و نباید هم انجام بدهد به ویژه بانک ملزم نیست خود را درگیر ارزش و اهمیت اسنادی کند که به بانک فقط دستور دریافت آنها داده شده است. حتی اگر ارزش حقوقی این اسناد قابل خدشه باشد، این اسناد که در فرمهای مقرر تهیه شده اند ممکن است دارای نوعی ارزش تجارتی برای خریداران بوده و همانطور که «قاضی دولینگ» گفته است:
«این برعهده بانک نیست که استدلال کند وزن، اندازه ، علائم، تعداد، کیفیت، محتویات و ارزش کالاها منطبق با متن اعتبار می باشد یا خیر.»[۱۲۳]
۱۱-۱-۲- اختلاف و ابهام در اسناد
مولفین حقوق تجارت بین الملل در زمینه اختلاف و ابهام در اسناد و بروز مغایرت دو مورد را از یکدیگر تفکیک می کنند: ممکن است ابهام در دستوراتِ مربوط به یک اعتبار اسنادی که از سوی مشتری صادر می شود وجود داشته باشد و یا ممکن است اسناد ارائه شده به بانک دارای ابهام باشند. اگر دستورات مربوط به گشایش اعتبار مبهم باشد، بهترین رویه برای بانک تقاضای توضیح و ابهام زدائی است.
هرگاه بانک تصمیم به رد اسناد داشته باشد، بایستی موارد ابهام و اختلاف موجود در اسناد را در اعلامیه ی رد، مشخص سازد. دلیل این امر این است که ذینفع اعتبار، فرصتی برای رفع نقص داشته باشد و هرگاه اسناد به وسیله بانک گشاینده اعتبار، رد شوند بانک مذکور مکلف است مراتب را فوراً با بهره گرفتن از راه های مخابراتی و در صورت عدم امکان استفاده از این راه ها با دیگر وسایل سریع ارتباطی، به بانک ابلاغ کننده اطلاع دهد و نیز لازم است اسناد را در اختیار بانک مزبور قرار دهد.
۶۶
تصور بر این است که بانک گشاینده اعتبار و بانک ابلاغ کننده و بانک تائید کننده(در صورتی که اعتبار اسنادی از نوع غیرقابل برگشت و تائید شده باشد) دارای فرصتی متعارف برای بررسی اسنادی می باشد که متضمن موارد ابهام و اختلاف است.
۱۱-۲-۲- یکپارچگی اسناد متعدد
دستورات مربوط به یک اعتبار اسنادی، معمولاً این است که بانک مبلغ اعتبار را براساس ارائه اسناد و مدارک بصورت یکجا پرداخت نماید.
در صورتی که دستورات صادره به بانک خلاف آن را تصریح نکرده باشد، کافی است کلیه اسناد حمل با یکدیگر و بصورت مجموعی، متضمن کلیه جزئیاتی باشد که به بانک به عنوان وکیل اعلام می شود و ضرورتی ندارد که هر سند بصورت جداگانه در این مجموعه یا واحد کل، مشتمل بر همه جزئیات باشد. فی المثل کالاها بایستی در فاکتور یا صورتحساب تجاری، کاملاً و براساس دستورات صادره توصیف شده باشند. ولی توصیف کلی آنها در سایر اسناد، کفایت خواهد نمود. این قاعده در بند ج ماده ۱۸ از مقررات متحدالشکل به چشم می خورد.
بند ج ماده ۱۸ می گوید:
«مشخصات کالا در سیاهه های تجارتی باید با مشخصات تعیین شده در اعتبار مطابقت داشته باشد. در سایر اسناد ممکن است کالا بدون اینکه با مشخصات تعیین شده در اعتبار مغایر باشد، بطور کلی توصیف گردد.»
در حقوق انگلیس، رای صادره در دعوی میدلند بانک بطرفیت سیمور به پیروی از قاعده مندرج در ماده فوق الذکر صادر شده است. در این دعوی یک تاجر انگلیسی مقداری پر اردک از فروشندگان هنگ کنگی براساس سی اند اف[۱۲۴] هامبورگ خریداری می کند. دستورات صادره به بانک این معنی را افاده می نمود که اسناد حمل می بایستی بیانگر «حمل کالاها از هنک کنگ به هامبورگ» باشد و تحت عنوان «وصف، کمیت، قیمت» چنین گفته شده بود: «پر اردک هنک کنگی با ۸۶% تمیزی، ۱۲ عدل، هر عدل به وزن تقریبی ۱۹پوند.»
۶۷
در بارنامه از کالاهای موصوف بصورت صرفاً ۱۲ عدل پر اردک هنگ کنگی توصیف بعمل آمده بود ولی کلیه اسناد دیگر مثل صورتحسابهای تجارتی وقتی با هم ملاحظه می شدند، متضمن یک توصیف کاملی از کالاها بودند. فروشنده اقدام به حمل کالاهای بی ارزشی نمود و خریدار متعاقباً چنین ادعا نمود که بانک حق نداشته بر مبنای اعتبار اسنادی او را بدهکار نماید. زیرا بارنامه مشتمل بر توصیف کاملی از کالاها نبوده است.
قاضی «دولینگ» این ادعای خریدار را رد نمود و چنین نظر داد که بانک مفاد وکالتنامه را کاملاً رعایت کرده است.[۱۲۵]
۱۱-۳-۲- همبستگی اسناد
بشرحی که گذشت در حالیکه نوعی اغماض در توصیف کالاهای مندرج در اسناد به غیر از فاکتور (صورتحساب تجاری) مجاز شناخته شده است، قاعده حکایت از این دارد که کلیه اسناد ارائه شده به بانک باید صراحتاً و بدون هیچگونه ابهامی مربوط به کالاهای واحدی باشند و به عقیده برخی، مساله «شناسایی» کالاها با «توصیف» آنها در اسناد، فرق می کند. به عبارت دیگر اگر اسناد به واسطه یک ارجاع صریح به کالاهای واحدی به هم وابسته نباشند، ارائه اسناد یک ارائه نامناسب و نامطلوب خواهد بود ولی ضرورتی ندارد که اسناد، خود از طریق ارجاعات دو جانبه به یکدیگر مرتبط باشند.
۶۸
در دعوایی مربوط به خرید و فروش شکر، در دستورات مربوط به اعتبار اسنادی چنین قید شده بود که گواهی مبدا یک مرجع ذیصلاح و مجموعه کاملی از بارنامه دریایی مشعر بر اینکه حمل از یکی از بنادر جامعه اقتصادی اروپا به مقصد جیبوتی از طریق ترانزیت یمن باشد، ضروری است. بارنامه های دریایی موید این معنی بودند که حمل به وسیله کشتی «مارخور یا کشتی جایگزین دیگر» انجام گرفته است و اسناد دیگر حکایت از این داشتند که حمل از طریق «حمل و نقل مختلطی به مقصد بندر جیبوتی از طریق ترانزیت یمن» صورت پذیرفته است.
دادگاه تجدیدنظر چنین اتخاذ تصمیم نمود که هرچند شرایط مربوط به توصیف کالاها به نحوی به عمل آمده است که با بند ج ماده ۴۱ مقررات متحدالشکل مطابقت دارد ولی همبستگی میان بارنامه ها و گواهی مبدا را فاقد است و به عبارت روشن تر قید «کشتی مارخور یا کشتی جایگزین دیگر» ممکن است کشتی دیگری را شامل گردد و در نتیجه به یک محموله دیگر شکر مربوط گردد.
هرچند تصمیم دادگاه تجدیدنظر به اتفاق آراء اتخاذ شده است، ولی به عقیده برخی از تصمیم متخذه چنین برداشت می شود که در دعوی مطروحه، همبستگی اسناد از طرف دادگاه در مفهوم خیلی مضیقی به کار گرفته شده است.[۱۲۶]
۶۹
مبحث دوازدهم- نقـش اعتـبارات اسـنادی در تسهیل و تضمین معاملات تجاری بین المللی
بازرگانی بین المللی ماهیتی متفاوت از بازرگانی داخلی دارد؛ زیرا طرفین معامله ی بین المللی در کشورهای مختلف اقامت یا فعالیت دارند و انجام معامله و تهیه کالا یا انجام خدمات از یک سو مستلزم رعایت قوانین محلی و متبوع طرفین معامله خواهد بود و از طرف دیگر در این معاملات طرفین نیازمند خدمات بانکها، شرکتها و مؤسسات بیمه، حمل و نقل، انبارداری، گمرک و غیره میباشند که لازمه انجام آن رعایت قوانین و مقررات و محدودیتهای خاصی میباشد. ازاینرو روابط طرفین معامله در تجارت بین المللی از پیچیدگی ویژهای برخوردار است.
از آنجا که اشراف به عرف و قوانین همه کشورها برای هیچ بازرگانی با همه امکاناتی که در اختیار دارد ممکن نیست و این وضعیت در موارد فراوانی باعث ایجاد موانع و دشواریهایی است که بازرگانان بین المللی را از فعالیت باز میدارد و رکود مبادلات تجارتی را بدنبال دارد، بازرگانان بین المللی برای از میان برداشتن این مشکلات و موانع، عادات و رسوم تجارتی را معمول داشته و فعالیتهای خود را براساس آن تنظیم و تطبیق نمودهاند.
از آغاز قرن بیستم و با ایجاد تحولات سیاسی و اقتصادی در جامعه بین المللی، روابط و مناسبات تجارتی اهمیت ویژهای یافت و به موازات گسترش روابط تجاری بین المللی، عادات و رسوم تجارتی نیز متداول گردید و به مرور زمان رویههای یکنواختی ایجاد شد که بعدها به صورت قواعد عرفی الزامآور، جایگاه ویژهای در روابط بازرگانان بین المللی به خود اختصاص دادند.
با عنایت به اینکه در عرصه تجارت، رواج عادات و رویههای عرفی بر تدوین قوانین و مقررات پیشی داشته است و قواعدی که وضع گردیده، عمدتاً در جهت تدوین روش های عرفی صورت گرفته و عند الاقتضاء اصلاحات و تغییراتی در آن ایجاد گردیده، در خصوص اعتبارات اسنادی که موضوع بحث ما در این پژوهش میباشد نیز با چنین پدیدهای مواجه هستیم.
۷۰
روی آوردن بازرگانان بین المللی به استفاده از این روش دلایل متعددی دارد که مهمترین آنها را میتوان در ایجاد اطمینان به انجام تعهدات طرفین معامله، انعطافپذیری و سرعت در انجام عملیات اعتبار اسنادی و تأمین اعتبار مالی مورد نیاز برای انجام معاملات بین المللی دانست.
در این روش فروشنده اطمینان دارد که بهای کالا یا مبیع را نه از خریدار بلکه از بانکی که مورد اعتماد اوست و اعتبار را به وی ابلاغ نموده، دریافت خواهد کرد و نگران نیست که مبادا کالایش از دست برود و بهای آن را نتواند دریافت دارد. از طرفی خریدار به بانک گشاینده اعتبار این اختیار و نمایندگی را میدهد که تنها در قبال دریافت اسناد و مدارک مشخصی که حاکی از ارسال کالا برای وی باشد، موجبات پرداخت بهای کالا و دریافت آن را از جانب فروشنده فراهم آورد.
بدین ترتیب طرفین معامله که هیچ آشنایی و شناخت قبلی نسبت به یکدیگر ندارند با مداخله بانکها به عنوان نمایندگان مورد اعتمادشان به این اطمینان دست مییابند که میتوانند بدون قبول ریسک با طرف مقابل وارد معامله شوند. به عبارت دیگر در این روش عدم شناخت شخصی و بی واسطه مانع از انجام معامله و دادوستد نمیگردد؛ بلکه با حضور واسطهای که طرفین به او اعتماد کامل دارند، حصول اطمینان که شرط اساسی و ضروری انجام معاملات تجارتی است میسر میگردد و چون احتمال پذیرش خطر به حداقل ممکن میرسد رونق فعالیتهای تجارتی را به دنبال خواهد داشت[۱۲۷].
۷۱
بدیهی است هرچه مبادلات و معاملات بازرگانی بیشتر و سریعتر انجام شود، برای عاملان این فعالیتها منافع بیشتری خواهد داشت. ازاین رو بازرگانان، خصوصاً در عرصه بین المللی که منافع تجارت بیشتر و امکان رقابت فراوان تر است همواره به دنبال شرایطی هستند که مانع رکود فعالیتهای تجارتی آنان شده و امکانات بیشتر برای رسیدن به اهداف موردنظر در اختیار آنان قرار دهد.
برای رسیدن به این منظور یکی از ابزارهایی که مورد استفاده قرار گرفته و مؤثر بوده، پرداخت بهای کالاها به روش گشایش اعتبارات اسنادی است و میتوان گفت فراگیر شدن این روش در سراسر جهان نشانه آشکاری از بازده مطلوب آن در روابط بازرگانان بین المللی است.
بدین ترتیب بکارگیری این روش باعث میشود که فعالیتهای تجارتی با سرعت و سهولت لازم جریان یابد و امنیت و اطمینان خاطر برای متعاملین برقرار شود. به عبارت دیگر استفاده از اعتبارات اسنادی باعث گردیده که خریداران و فروشندگان که در کشورهای مختلف اقامت دارند با بهره گرفتن از این روش آسوده و مطمئن به تجارت و فعالیت بپردازند. اهمیت این روش اکنون بدانجا رسیده که مقررات آن به صورت یکنواخت در غالب کشورهای جهان به مرحله اجرا درآمده و تاکنون چندین بار مورد اصلاح و تجدید نظر قرار گرفته است.
مقررات متحد الشکل اعتبارات اسنادی که امروزه مورد عمل قرار گرفته، از آنجا که مقبولیت بین المللی دارد، در مواردی که طرفین توافقی برخلاف آن ندارند برای تفسیر و تکمیل اراده آنان به کار گرفته میشود.
بازرگانان بین المللی با تکیه بر این مقررات اطمینان یافتهاند که اگر فروشنده، کالا را برای خریدار ارسال دارد به محض ارائه اسناد و مدارکی که حاکی از انجام تعهداتش باشد، بانک مورد اعتماد او با تطبیق اسناد و مدارک ارائه شده بدون درنگ نسبت به پرداخت بهای کالا، براساس قراردادی که با خریدار منعقد نموده و منطبق با شرایط اعتبار اسنادی است، اقدام خواهد نمود. خریدار نیز اطمینان دارد که تنها در قبال دریافت اسناد و مدارک تصریح شده در قرارداد گشایش اعتبار و براساس شرایط مورد توافق فروشنده قادر خواهد بود بهای کالا را دریافت نماید. زیرا با ارائه اسناد به بانک و دریافت بهای کالا فروشنده هیچ تسلطی بر کالا نخواهد داشت و تنها خریدار با ارائه اسناد و مدارک مربوطه قادر خواهد بود که کالا را ترخیص نموده و در اختیار بگیرد.
۷۲
۷۳
اگر به این واقعیت نظر داشته باشیم که در عمل بانکهای گشاینده اعتبار براساس اعتمادی که به مشتریان خود دارند بدون دریافت کل مبلغ اعتبار و تنها با دریافت درصدی از آن مبادرت به گشایش اعتبار می نمایند که در حقیقت امکانات متقاضی اعتبار یا خریدار، برای انجام معامله به نحو قابل ملاحظهای افزایش مییابد، این نتیجه حاصل میشود که استفاده از این روش از این جهت هم در رونق معاملات تجارتی بین المللی اثرگذار میباشد.
در توضیح این مطلب باید خاطر نشان ساخت که امروزه در عرصه بازرگانی کاربرد اعتبار کمتر از دارایی مادی نیست. بدین معنی که هم در بازرگانی داخلی و هم در بازرگانی بین المللی، اساس مبادلات و فعالیتهای بازرگانان را وجود اطمینان و داشتن اعتبار متعاملین تشکیل میدهد.
اعتبار تجارتی اگرچه سرمایه محسوس و ملموس به نظر نمیرسد ولی در حقیقت کارگشای تنگناهای مالی و پولی بازرگانان است که در همه احوال از ثمرات آن برخوردار میشوند و اهمیت این وضعیت، در بازرگانی بین المللی که محور اصلی مناسبات و مبادلات بازرگانان را تشکیل میدهد به مراتب بارزتر میشود. زیرا اگر در بازار داخلی، بازرگانان براساس شناخت شخصی و روابط اقتصادی و اجتماعی که با یکدیگر دارند به سهولت طرف تجاری مطمئن خود را گزینش نموده و با او وارد دادوستد میگردند، در عرصه بین المللی امکان چنین شناخت و انتخابی وجود ندارد. بنابراین تنها اعتبارِتردید ناپذیرِ بازرگانان بین المللی، میتواند امکان ابراز وجود را به آنان داده تا در رقابتهای اقتصادی حضوری مؤثر، فعال و ثمربخش داشته باشند. در این راستا، بانکهای تجاری به عنوان مؤسساتی که از توان مالی و اعتبار اقتصادی برخوردارند به کمک بازرگانان بین المللی آمده و با گشایش اعتبار و دریافت قسمتی از ارزش کل اعتبار به فروشنده اعلام می نمایند که اعتباری به نفع او گشایش یافته که براساس شرایط اعتبار از جانب بانک پرداخت خواهد شد.
۷۳
۷۴
اگرچه بانکها برای گشایش اعتبار کارمزد دریافت میدارند و بهرهای به اعتبار اختصاص میدهند، اما این هزینه ها به مراتب از اخذ وام برای خریدار مساعدتر است درحالیکه همان نتیجه را برای وی به بار میآورد. بعلاوه از آنجا که مسئولیت انجام قسمتی از اقدامات به بانکها محول میگردد، میزان دقت و اطمینان را افزایش داده و امکان بروز تقلب و اشتباه را کاهش میدهد.
بدین ترتیب با بهره گرفتن از این روش در روابط تجاری بین المللی نتایجی به دست میآید که میتوان آن را اینگونه خلاصه کرد: افزایش امکانات مالی بازرگانان بین المللی، ایجاد اطمینان و اعتماد متقابل بین فروشندگان و خریدارانی که در کشورهای مختلف اقامت و فعالیت دارند، استفاده از تخصص کارشناسان بانکها برای انجام دقیق قراردادها، ایجاد سرعت در انجام معاملات، کاهش خطرات و نهایتاً صرفه جویی در هزینه ها و تقلیل آن و تحصیل سود بیشتر.[۱۲۸]
مبحث سیزدهم- مقــایسه اعتبارات اسنادی با اسناد قابل معامله و قراردادها
بدین دلیل که برخی اعتبارات اسنادی را ماهیتاً یک سند قابل معامله می دانند و برخی معتقدند اعتبار اسنادی نوعی قرارداد است و برای آن ماهیت مجزا قائل نمی شوند در این بخش سعی شده به وجوه تمایز بین آنان پرداخته تا بر جنبه منحصر بفرد بودن اعتبارات اسنادی تأکید بیشتری گردد.
۷۴
ﺳﻮال ﻓﺮﻋﯽ(3 -1 آﯾﺎ ﺳﺒﮏ رﻫﺒﺮي ﺑﺮ ﺑﻌﺪ ﺷﻨﺎﺧﺘﯽ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﻣﺜﺒﺖ و ﻣﻌﻨﯽ داري دارد ؟
-
- در ﻧﺘﯿﺠﻪ ﻓﺮﺿﯿﻪ ﻓﺮﻋﯽ(3 -1 ﺳﺒﮏ رﻫﺒﺮي ﺑﺮ ﺑﻌﺪ ﺷﻨﺎﺧﺘﯽ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﻣﺜﺒﺖ و ﻣﻌﻨﯽ داري دارد.
ﺑﺎ ﻣﺮور ادﺑﯿﺎت ﻣﯽ ﺗﻮان ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﻣﺸﺎﺑﻬﯽ را ﯾﺎﻓﺖ ﮐﻪ در آن ﻣﺤﻘﻘﺎن ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﯽ ارﺗﺒﺎط و اﺛﺮ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺑﺮ روي ﺗﺴﻬﯿﻢ داﻧﺶ ﭘﺮداﺧﺘﻪ اﻧﺪ. در اﯾﻦ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻧﯿﺰ دوﻣﯿﻦ ﺳﻮال اﺻﻠﯽ را ﺑﻪ ﺻﻮرت زﯾﺮ ﺑﯿﺎن ﻣﯽ ﮐﻨﯿﻢ:
ﺳﻮال اﺻﻠﯽ (2 آﯾﺎ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺑﺮ ﻧﯿﺖ ﺑﺮاي ﺗﺴﻬﯿﻢ داﻧﺶ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﻣﺜﺒﺖ و ﻣﻌﻨﯽ داري دارد؟ وﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﻓﺮﺿﯿﻪ اﺻﻠﯽ دوم:
ﻓﺮﺿﯿﻪ اﺻﻠﯽ (2 ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺑﺮ ﻧﯿﺖ ﺑﺮاي ﺗﺴﻬﯿﻢ داﻧﺶ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﻣﺜﺒﺖ و ﻣﻌﻨﯽ داري دارد.
ﭼﻮ و ﭼﺎن در ﺳﺎل 2008 اﺛﺒﺎت ﻧﻤﻮدﻧﺪ ﮐﻪ ﺷﺒﮑﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ (ﯾﮑﯽ از ﻣﻮﻟﻔﻪ ﻫﺎي ﺑﻌﺪ ﺳﺎﺧﺘﺎري ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ) ﺗﺎﺛﯿﺮ ﻣﺜﺒﺘﯽ در ﻧﮕﺮش ﻓﺮد ﺑﺮاي ﺗﺴﻬﯿﻢ داﻧﺶ دارد. ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ در ﻫﻤﯿﻦ راﺳﺘﺎ: ﺳﻮال ﻓﺮﻋﯽ (1 -2 آﯾﺎ ﺑﻌﺪ ﺳﺎﺧﺘﺎري ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺑﺮ ﻧﯿﺖ ﺑﺮاي ﺗﺴﻬﯿﻢ داﻧﺶ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﻣﺜﺒﺖ و ﻣﻌﻨﯽ داري دارد؟
-
- ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﻓﺮﺿﯿﻪ ﻓﺮﻋﯽ (1 -2 ﺑﻌﺪ ﺳﺎﺧﺘﺎري ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺑﺮ ﻧﯿﺖ ﺑﺮاي ﺗﺴﻬﯿﻢ داﻧﺶ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﻣﺜﺒﺖ و ﻣﻌﻨﯽ داري دارد.
در ﺳﺎل 2009 ﯾﺎﻧﮓ و ﻓﺎرن اﺛﺮ اﻋﺘﻤﺎد (ﯾﮑﯽ از ﻣﻮﻟﻔﻪ ﻫﺎي ﺑﻌﺪ راﺑﻄﻪ اي ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ) را ﺑﺮ روي ﻧﯿﺖ ﺑﻪ ﺗﺴﻬﯿﻢ داﻧﺶ ﺿﻤﻨﯽ اﺛﺒﺎت ﮐﺮدﻧﺪ. ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ اﻟﻌﻠﻮي و دﯾﮕﺮان در ﺳﺎل 2007 از
ﻓﺼﻞ دوم- ادﺑﯿﺎت ﭘﮋوﻫﺶ ٦٩
ﺗﺎﺛﯿﺮ ﻣﺜﺒﺘﯽ ﮐﻪ اﻋﺘﻤﺎد ﺑﯿﻦ ﻓﺮدي و ارﺗﺒﺎﻃﺎت (ﺗﻌﺎﻣﻼت ﺑﯿﻦ ﮐﺎرﮐﻨﺎن) ﺑﺮ روي ﺗﺴﻬﯿﻢ داﻧﺶ در ﺳﺎزﻣﺎن دارد، ﯾﺎد ﮐﺮدﻧﺪ و از اﯾﻦ دو ﻓﺎﮐﺘﻮر ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﺳﻪ ﻓﺎﮐﺘﻮر دﯾﮕﺮ، ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻋﻮاﻣﻞ ﮐﻠﯿﺪي ﻣﻮﻓﻘﯿﺖ در ﺗﺴﻬﯿﻢ داﻧﺶ ﯾﺎد ﻧﻤﻮدﻧﺪ.
از اﯾﻨﺮو ﺳﻮال ﻓﺮﻋﯽ (2-2 آﯾﺎ ﺑﻌﺪ راﺑﻄﻪ اي ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺑﺮ ﻧﯿﺖ ﺑﺮاي ﺗﺴﻬﯿﻢ داﻧﺶ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﻣﺜﺒﺖ و ﻣﻌﻨﯽ داري دارد ؟
-
- ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﻓﺮﺿﯿﻪ ﻓﺮﻋﯽ (2-2 ﺑﻌﺪ راﺑﻄﻪ اي ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺑﺮ ﻧﯿﺖ ﺑﺮاي ﺗﺴﻬﯿﻢ داﻧﺶ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﻣﺜﺒﺖ و ﻣﻌﻨﯽ داري دارد.
در ﺳﺎل 2008 ﭼﻮ و ﭼﺎن ﺑﯿﺎن ﮐﺮدﻧﺪ اﻫﺪاف ﻣﺸﺘﺮك ﺗﺎﺛﯿﺮ ﻣﺜﺒﺘﯽ در ﻧﮕﺮش ﻓﺮد ﺑﺮاي ﺗﺴﻬﯿﻢ داﻧﺶ دارد. ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ در ﺳﺎل 2009 ﯾﺎﻧﮓ و ﻓﺎرن اﺛﺮ ارزﺷﻬﺎي ﻣﺸﺘﺮك(ﯾﮑﯽ از ﻣﻮﻟﻔﻪ ﻫﺎي ﺑﻌﺪ ﺷﻨﺎﺧﺘﯽ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ) را ﺑﺮ روي ﻧﯿﺖ ﺑﻪ ﺗﺴﻬﯿﻢ داﻧﺶ ﺿﻤﻨﯽ اﺛﺒﺎت ﮐﺮدﻧﺪ.
وﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﺳﻮال ﻓﺮﻋﯽ (3 -2 آﯾﺎ ﺑﻌﺪ ﺷﻨﺎﺧﺘﯽ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺑﺮ ﻧﯿﺖ ﺑﺮاي ﺗﺴﻬﯿﻢ داﻧﺶ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﻣﺜﺒﺖ و ﻣﻌﻨﯽ داري دارد؟
-
- ﻓﺮﺿﯿﻪ ﻓﺮﻋﯽ (3 -2 ﺑﻌﺪ ﺷﻨﺎﺧﺘﯽ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺑﺮ ﻧﯿﺖ ﺑﺮاي ﺗﺴﻬﯿﻢ داﻧﺶ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﻣﺜﺒﺖ و ﻣﻌﻨﯽ داري دارد.
ﻣﺤﻘﻘﺎن در ﺳﺎﻟﻬﺎي اﺧﯿﺮ اﻫﻤﯿﺖ رﻫﺒﺮي را در ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ داﻧﺶ ﺧﺎﻃﺮ ﻧﺸﺎن ﮐﺮده اﻧﺪ (ﭼﻦ و ﺑﺎرﻧﺲ، .(2006 ﺑﻞ و دﯾﮕﺮان در ﺳﺎل 2004 ﺑﯿﺎن ﻧﻤﻮده اﻧﺪ ﮐﻪ رﻫﺒﺮ اﺛﺮ ﻣﺴﺘﻘﯿﻤﯽ ﺑﺮ روﺷﯽ ﮐﻪ ﺷﺮﮐﺘﻬﺎ ﻓﻌﺎﻟﯿﺘﻬﺎي ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ داﻧﺶ ﺧﻮد را ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﯽ دﻫﻨﺪ، دارد. از اﯾﻨﺮو ﺳﻮال اﺻﻠﯽ ﺳﻮم را ﺑﻪ ﺻﻮرت زﯾﺮ ﻣﻄﺮح ﻣﯽ ﮐﻨﯿﻢ:
(3 آﯾﺎ ﺳﺒﮏ رﻫﺒﺮي ﺑﺮ ﻧﯿﺖ ﺑﺮاي ﺗﺴﻬﯿﻢ داﻧﺶ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﻣﺜﺒﺖ و ﻣﻌﻨﯽ داري دارد؟
-
- در ﻧﺘﯿﺠﻪ ﻓﺮﺿﯿﻪ اﺻﻠﯽ ﺳﻮم :
(3 ﺳﺒﮏ رﻫﺒﺮي ﺑﺮ ﻧﯿﺖ ﺑﺮاي ﺗﺴﻬﯿﻢ داﻧﺶ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﻣﺜﺒﺖ و ﻣﻌﻨﯽ داري دارد.
ﻓﺼﻞ دوم- ادﺑﯿﺎت ﭘﮋوﻫﺶ ٧٠
از آﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﻣﺪل رﻫﺒﺮي ﺗﻤﺎم ﻋﯿﺎر ﻣﺪﻟﯽ ﺟﺎﻣﻊ ﺑﻮده و ﺑﺎ ﮐﻤﮏ آن ﻣﯽ ﺗﻮان ﺳﺒﮏ ﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ رﻫﺒﺮي را ﺗﺤﺖ ﭘﻮﺷﺶ ﻗﺮار داد، در اﯾﻦ ﭘﮋوﻫﺶ ﻧﯿﺰ اﯾﻦ ﻣﺪل ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ. ﻫﻤﺎﻧﻄﻮر ﮐﻪ در اﯾﻦ ﻓﺼﻞ ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﯽ رﻫﺒﺮي ﺗﻤﺎم ﻋﯿﺎر ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﺷﺪ، اﯾﻦ اﻟﮕﻮ داراي ﺳﻪ ﺳﺒﮏ رﻫﺒﺮي ﺗﺤﻮل ﮔﺮا، ﺗﺒﺎدل ﮔﺮا و اﻧﻔﻌﺎﻟﯽ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﻓﺮﺿﯿﺎت ﻓﺮﻋﯽ ﺳﻮم ﺑﻪ ﺻﻮرت زﯾﺮ اراﺋﻪ ﻣﯽ ﮔﺮدد:
ﺳﻮال ﻓﺮﻋﯽ (1 -3 آﯾﺎ ﺳﺒﮏ رﻫﺒﺮي ﺗﺤﻮل ﮔﺮا ﺑﺮ ﻧﯿﺖ ﺑﺮاي ﺗﺴﻬﯿﻢ داﻧﺶ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﻣﺜﺒﺖ و ﻣﻌﻨﯽ داري دارد؟
ﻓﺮﺿﯿﻪ ﻓﺮﻋﯽ (1 -3 ﺳﺒﮏ رﻫﺒﺮي ﺗﺤﻮل ﮔﺮا ﺑﺮ ﻧﯿﺖ ﺑﺮاي ﺗﺴﻬﯿﻢ داﻧﺶ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﻣﺜﺒﺖ و ﻣﻌﻨﯽ داري دارد.
ﺳﻮال ﻓﺮﻋﯽ (2 -3 آﯾﺎ ﺳﺒﮏ رﻫﺒﺮي ﺗﺒﺎدل ﮔﺮا ﺑﺮ ﻧﯿﺖ ﺑﺮاي ﺗﺴﻬﯿﻢ داﻧﺶ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﻣﺜﺒﺖ و ﻣﻌﻨﯽ داري دارد؟
ﻓﺮﺿﯿﻪ ﻓﺮﻋﯽ (2 -3 ﺳﺒﮏ رﻫﺒﺮي ﺗﺒﺎدل ﮔﺮا ﺑﺮ ﻧﯿﺖ ﺑﺮاي ﺗﺴﻬﯿﻢ داﻧﺶ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﻣﺜﺒﺖ و ﻣﻌﻨﯽ داري دارد.
ﺳﻮال ﻓﺮﻋﯽ (3 -3 آﯾﺎ ﺳﺒﮏ رﻫﺒﺮي اﻧﻔﻌﺎﻟﯽ ﺑﺮ ﻧﯿﺖ ﺑﺮاي ﺗﺴﻬﯿﻢ داﻧﺶ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﻣﻨﻔﯽ و ﻣﻌﻨﯽ داري دارد؟
ﻓﺮﺿﯿﻪ ﻓﺮﻋﯽ (3 -3 ﺳﺒﮏ رﻫﺒﺮي اﻧﻔﻌﺎﻟﯽ ﺑﺮ ﻧﯿﺖ ﺑﺮاي ﺗﺴﻬﯿﻢ داﻧﺶ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﻣﻨﻔﯽ و ﻣﻌﻨﯽ داري دارد.
ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺪل ﻣﻔﻬﻮﻣﯽ ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺗﺤﻠﯿﻞ ﻣﺴﯿﺮ در ﻓﺮﺿﯿﺎت ﻓﻮق، ﻓﺮﺿﯿﺎت ﻓﺮﻋﯽ و اﺻﻠﯽ ﭼﻬﺎرم در اداﻣﻪ اراﺋﻪ ﻣﯽ ﮔﺮدد:
ﺳﻮال اﺻﻠﯽ (4 آﯾﺎ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﺳﺒﮏ رﻫﺒﺮي ﺑﺮ ﻧﯿﺖ ﺑﺮاي ﺗﺴﻬﯿﻢ داﻧﺶ از ﻃﺮﯾﻖ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺑﯿﺶ از ﺗﺎﺛﯿﺮ ﺳﺒﮏ رﻫﺒﺮي ﺑﺮ ﻧﯿﺖ ﺑﺮاي ﺗﺴﻬﯿﻢ داﻧﺶ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ اﺳﺖ؟
ﻓﺼﻞ دوم- ادﺑﯿﺎت ﭘﮋوﻫﺶ ٧١
ﻓﺮﺿﯿﻪ اﺻﻠﯽ (4 ﺗﺎﺛﯿﺮ ﺳﺒﮏ رﻫﺒﺮي ﺑﺮ ﻧﯿﺖ ﺑﺮاي ﺗﺴﻬﯿﻢ داﻧﺶ از ﻃﺮﯾﻖ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺑﯿﺶ از ﺗﺎﺛﯿﺮ ﺳﺒﮏ رﻫﺒﺮي ﺑﺮ ﻧﯿﺖ ﺑﺮاي ﺗﺴﻬﯿﻢ داﻧﺶ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ اﺳﺖ.
ﺳﻮال ﻓﺮﻋﯽ (1 -4 آﯾﺎ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﺳﺒﮏ رﻫﺒﺮي ﺑﺮ ﻧﯿﺖ ﺑﺮاي ﺗﺴﻬﯿﻢ داﻧﺶ از ﻃﺮﯾﻖ ﺑﻌﺪ ﺳﺎﺧﺘﺎري ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺑﯿﺶ از ﺗﺎﺛﯿﺮ ﺳﺒﮏ رﻫﺒﺮي ﺑﺮ ﻧﯿﺖ ﺑﺮاي ﺗﺴﻬﯿﻢ داﻧﺶ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ اﺳﺖ؟ ﻓﺮﺿﯿﻪ ﻓﺮﻋﯽ (1-4 ﺗﺎﺛﯿﺮ ﺳﺒﮏ رﻫﺒﺮي ﺑﺮ ﻧﯿﺖ ﺑﺮاي ﺗﺴﻬﯿﻢ داﻧﺶ از ﻃﺮﯾﻖ ﺑﻌﺪ ﺳﺎﺧﺘﺎري ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺑﯿﺶ از ﺗﺎﺛﯿﺮ ﺳﺒﮏ رﻫﺒﺮي ﺑﺮ ﻧﯿﺖ ﺑﺮاي ﺗﺴﻬﯿﻢ داﻧﺶ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ اﺳﺖ.
ﺳﻮال ﻓﺮﻋﯽ (2 -4 آﯾﺎ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﺳﺒﮏ رﻫﺒﺮي ﺑﺮ ﻧﯿﺖ ﺑﺮاي ﺗﺴﻬﯿﻢ داﻧﺶ از ﻃﺮﯾﻖ ﺑﻌﺪ راﺑﻄﻪ اي ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺑﯿﺶ از ﺗﺎﺛﯿﺮ ﺳﺒﮏ رﻫﺒﺮي ﺑﺮ ﻧﯿﺖ ﺑﺮاي ﺗﺴﻬﯿﻢ داﻧﺶ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ اﺳﺖ؟ ﻓﺮﺿﯿﻪ ﻓﺮﻋﯽ (2-4 ﺗﺎﺛﯿﺮ ﺳﺒﮏ رﻫﺒﺮي ﺑﺮ ﻧﯿﺖ ﺑﺮاي ﺗﺴﻬﯿﻢ داﻧﺶ از ﻃﺮﯾﻖ ﺑﻌﺪ راﺑﻄﻪ اي ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺑﯿﺶ از ﺗﺎﺛﯿﺮ ﺳﺒﮏ رﻫﺒﺮي ﺑﺮ ﻧﯿﺖ ﺑﺮاي ﺗﺴﻬﯿﻢ داﻧﺶ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ اﺳﺖ.
ﺳﻮال ﻓﺮﻋﯽ (3 -4 آﯾﺎ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﺳﺒﮏ رﻫﺒﺮي ﺑﺮ ﻧﯿﺖ ﺑﺮاي ﺗﺴﻬﯿﻢ داﻧﺶ از ﻃﺮﯾﻖ ﺑﻌﺪ ﺷﻨﺎﺧﺘﯽ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺑﯿﺶ از ﺗﺎﺛﯿﺮ ﺳﺒﮏ رﻫﺒﺮي ﺑﺮ ﻧﯿﺖ ﺑﺮاي ﺗﺴﻬﯿﻢ داﻧﺶ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ اﺳﺖ؟ ﻓﺮﺿﯿﻪ ﻓﺮﻋﯽ (3 -4 ﺗﺎﺛﯿﺮ ﺳﺒﮏ رﻫﺒﺮي ﺑﺮ ﻧﯿﺖ ﺑﺮاي ﺗﺴﻬﯿﻢ داﻧﺶ از ﻃﺮﯾﻖ ﺑﻌﺪ ﺷﻨﺎﺧﺘﯽ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺑﯿﺶ از ﺗﺎﺛﯿﺮ ﺳﺒﮏ رﻫﺒﺮي ﺑﺮ ﻧﯿﺖ ﺑﺮاي ﺗﺴﻬﯿﻢ داﻧﺶ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ اﺳﺖ.
و در ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻣﺪل ﻣﻔﻬﻮﻣﯽ اﯾﻦ ﺗﺤﻘﯿﻖ در ﺷﮑﻞ 5- 2 اراﺋﻪ ﻣﯽ ﮔﺮدد:
ﻓﺼﻞ دوم- ادﺑﯿﺎت ﭘﮋوﻫﺶ ٧٢
ﺳﺒﮏ رﻫﺒﺮي |
۵-خط، خط اشارت به تعیّنات عالم ارواح است که اقرب مراتب وجود است به غیب هویّت در تجرّد و بی نشانی(لاهیجی، ۴۹۴:۱۳۸۱)
صاحب ریاض العارفین، خط را ظهور تعلّق ارواح به اجسام می داند.(هدایت، ۳۹:۱۳۱۶)
خط کنایه از موی تازه روییده برصورت(لغت نامه)یعنی خط سبز، چون ریش رستنی است.ودرست معلوم نیست که خط خوبان راچرا سبز یا زنگاری شمرده اند.البته سبزفقط به معنی رنگ سبز نیست به معنی دمیده ، رسته ، وروییده هم هست که با خط سبلت یاریش تناسب دارد.(خرمشاهی،۱۳۶۶: ۳۵۲) / آوردن ضمیر شخصی او برای غیر انسان ویژگی سبکی است./
۶-مصراع دوم پارادکس دارد، خوش وقت دلی کز غم عشق تو حزین است./ پارادکس یعنی،شاعر دو مفهوم به ظاهر متضاد را درکلام خود آن گونه به کار ببرد که برای شنونده قابل قبول باشد. (صادقیان، ۱۳۷۸: ۱۰۳)/
۷-مرهم لطف ونشتر کین، تضاد وتناسب / زخم جفا، تشبیه بلیغ اضافی/
غزل ۳۱۱
ای که می پرسی که با دل هم سخن در خانه کیست مار گنج عشق یار از عقل ما کی دم زند کی زند بر سینه سنگ از دست دل دیوانه وار من نمی گویم که بود از باده شب هست و خراب چرخ هم در کینۀ عاشق بود سنگ غمش حال پیر می فروش از من مپرس ایشیخ شهر جان من خلقی ز عشقت گر چو اهلی دم زنند |
طوطی حیران چه می داند که در آیینه کیست غیر محرم آگه از نقد دل گنجینه کیست هر که در یابد که با دل همنشین در سینه کیست ز گست گوید که مست از باده دوشنبه کیست جان من در عالم عشق از حسد بی کینه کیست من چه می دانم که شیخ مسجد آدینه کیست خود تو می دانی کز ایشان عاشق دیرینه کیست |
وزن : فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلات / بحر رمل مثمن مقصور
موضوع کلی: عشق وتقابل عقل وعشق
غزل مردّف با ردیف فعلی.
۱-طوطی وآیینه ، تناسب /
۲- مار وگنج، تناسب واشاره به عقیده عوام که هرجا گنج اسنت مار وجود دارد./گنج عشق تشبیه بلیغ اضافی/ عقل وعشق، تضاد/
۳-سنگ کسی بر سینه زدن، کنایه از حمایت کردن کسی/
۵-نرگس استعاره ازچشم/پیر، رجوع کنید به غزل ۳۰۷/
۶-دم ، مجاز از سخن گفن و دم زدن کنایه از حرف زدن است./ از عشق کسی دم زدن کنایه از عاشق بودن/
غزل ۳۱۲
عند لیب از حسن گل افروختن داند که چیست او که صبر آموزدم دوزی اگر عاشق شود هر که همچون غنچه بشکافد دل پر حسرتش پیر کنعانی که چشم از روی یوسف دوخته است برق غیرت شمع را اهلی بی پروانه سوخت |
هر که با شمعی در افتد سوختن داند که چیست تلخی عاشق به صبر آموختن داند که چیست از تو حسرت در درون اندوختن داند که چیست دیده از روی جوانان دوختن داند که چیست کاتش از داغ ستم افروختن داند که چیست |
شکل ۷-۲۹: تغییرات عدد ناسلت با عدد لوئیس در اعداد گراشف مختلف
۷-۵ بررسی انتقال جرم
در این بخش برای بررسی اثر پارامترهای مختلف مانند کسر حجمی ، پارامتر شار جرمی ، عدد گراشف، پارامتر مغناطیس و سایر اعداد بیبعد بر انتقال جرم از عدد شروود استفاده شده است.
شکل (۷-۳۰) تغییرات عدد شروود را با کسر حجمی در شرایط ، ، ، ، و نشان میدهد. به وضوح دیده میشود، افزایش کسر حجمی منجر به کاهش گرادیان غلظت در لایه مرزی و در نتیجه کاهش ضریب انتقال جرم شده است. این اتفاق با توجه به افزایش ضخامت لایه مرزی در شکل (۷-۸) قابل پیشبینی نیز بود. اثر عدد بویانسی بر ضریب انتقال جرم در (۷-۳۱) و به ازای اعداد گراشف و و در شرایط ، ، ، و در حالتهای دمش و مکش نشان میدهد. افزایش عدد بویانسی میتواند ناشی از افزایش اختلاف غلظت دیواره و محیط متخلخل باشد، از طرفی در شکل (۷-۱۷) نشان داده شد که با افزایش عدد بویانسی ضخامت لایه مرزی غلظت نیز کاهش میدهد. اثر متقابل این دو پدیده همانطور که دیده میشود، سبب افزایش گرادیان غلظت در لایه مرزی و در نتیجه افزایش ضریب انتقال جرم در هر دو حالت مکش و دمش شده است.
شکل (۷-۳۲) تاثیر میدان مغناطیسی را بر انتقال جرم در شرایط ، ، ، و نشان میدهد. همانطور که دیده میشود، حضور میدان مغناطیسی سبب کاهش ضریب انتقال جرم میشود. علاوه بر این منحنیها نشان میدهند، با افزایش شار جرمی و تبدیل شرایط مرزی از حالت دمش به حالت مکش، ضخامت لایه مرزی غلظت کاهش مییابد و گرادیان غلظت در لایه مرزی افزایش یافته و در نتیجه ضریب انتقال جرم زیاد میشود.
پارامتر بررسی شده دیگر عدد لوئیس است. شکل (۷-۳۳) جهت نمایش اثر این عدد بیبعد در شرایط ، ، ، و و در اعداد گراشف و، ارائه شده است. نمودار نشان میدهد ضریب انتقال جرم با افزایش عدد لوئیس افزایش مییابد.
شکل (۷-۳۴) تغییرات عدد شروود را با عدد سورت در شرایط ، ، و برای حالت مکش و در اعداد و نشان میدهد. با افزایش عدد دوفور اختلاف غلظت میان دیواره و محیط متخلخل افزایش یافته و سبب افزایش گرادیان غلظت در لایه مرزی و در نتیجه افزایش ضریب انتقال جرم میشود. از طرفی همانطور که مشاهده میشود با افزایش عدد سورت و کاهش اختلاف غلظت در دیواره و محیط متخلخل ضریب انتقال جرم کاهش میشود.
شکل ۷-۳۰: تغییرات عدد شروود با کسر حجمی در حالت شار جرمی مثبت
شکل ۷-۳۱: تغییرات عدد شروود با عدد بویانس در شار جرمی و اعداد گراشف مختلف
شکل ۷-۳۲: تغییرات عدد شروود با شار جرمی در اعداد هارتمن مختلف
شکل ۷-۳۳: تغییرات عدد شروود با عدد لوئیس در اعداد گراشف مختلف
Sr
شکل ۷-۳۴: تغییرات عدد شروود با عدد سورت در اعداد دوفور مختلف
فصل هشتم
نتیجهگیری و ارائه پیشنهادات
۸-۱ نتیجهگیری
در این پایاننامه به بررسی انتقال جرم و حرارت در جریان جابهجائی طبیعی نانوسیال آب-اکسیدآلومینیوم، تحت یک میدان مغناطیسی ثابت در محیطی متخلخل و در مجاورت دیوار عمودی پرداخته شد. جریان آرام، تراکم ناپذیر، غیردارسی و آب و نانوذرات در تعادل گرمایی و غلظتی فرض شدند که شرط عدم لغزش بین آنها حاکم است. به منظور تاثیر حضور نانوذرات در هدایت گرمایی سیال پایه، از الگوی کوو و کلینستروئر استفاده شد که در آن ضریب هدایت گرمایی نانوسیال به صورت تابعی از دمای نانوسیال، قطر نانوذرات و سیالپایه، کسر حجمی و اثرات حرکت براونی نانوذرات میباشد همچنین برای محاسبه لزجت دینامیکی نانوسیال نیز از رابطهی برینکمن استفاده شد. معادلات دیفرانسیل جزئی حاکم بر مسئله، به کمک متغیرهای تشابهی تبدیل به معادلات دیفرانسیل معمولی شدند و دستگاه معادلات حاصل به روش رانگکوتای مرتبهی چهارم و با بهره گرفتن از نرمافزار Maple
IVKAZ-2
۱۸۷/۰۰
۴/۵۴
IVKAZ
۶۵/۴۲
۲/۰۵
همانگونه که در جدول (۲-۲) مشاهده میشود امروزه انواع جدیدی از کاتالیستها در محلول سود بکار میروند که فعالیت آنها از کاتالیست مراکس (سولفونیتدکبالتفتالوسیانین) بیشتر است. ازجمله این کاتالیستها، کاتالیست IVKAZ-2 میباشد که فعالیت آن بیش از ۱۳ برابر کاتالیست مراکس میباشد [۱۷].
۲-۵- بررسی عوامل مؤثر بر فرایند استخراج مرکاپتانها و تصفیه گاز مایع
پیش از ورود گاز مایع به برج استخراج باید سولفیدهیدروژن و سایر ناخالصیهای موجود در گاز مانند سولفیدکربنیل[۴۱] و دیسولفیدکربن[۴۲] در یک برج پیش شستشو توسط محلول سودی که رقیقتر است (معمولاً محلول سود ۷ درصد) جداسازی شوند. در برج استخراج محلول سود و برش گاز مایع تحت تماس با یکدیگر قرار میگیرند و درنتیجه مرکاپتانهای موجود در فاز روغن وارد فاز آب شده و با سود واکنش داده و به مرکاپتایدهایسدیم تبدیل میشوند، سپس فازهای روغن و آب از یکدیگر جداشده و درنتیجه گاز مایع تصفیه می شود. استخراج مرکاپتانها توسط محلول سود به نوع و مقدار آنها، غلظت پایه محلول سود، تعداد مراحل استخراج و درجه حرارت عملیات و در فرایند مداوم همچنین به مقدار مرکاپتان بازیافت شده توسط سود (که تابعی از شرایط احیا میباشد) بستگی دارد. در ادامه اثر هرکدام از این عوامل بر روی عملیات استخراج بررسی میگردد.
۲-۵-۱- تعادل فازها و یونیزاسیون اسیدها و بازهای موجود
توزیع مرکاپتانها بین یکفاز هیدروکربنی و فاز آبی سود به دلیل ماهیت فیزیکی شیمیایی عمل استخراج به شکل زیر بیان میگردد:
I II
RSH RSH RS-
(فاز آبی) (فاز آبی) (فاز روغنی)
بنابراین در این مجموعه آبی و آلی دو تعادل ایجاد میگردد.
تعادل I: تعادل بین فاز هیدروکربنی و فاز آبی.
تعادل II: تعادل در فاز آبی بین مقداری از اسید تفکیک نشده و یونهای اسیدی.
تعادل (I) بستگی به حلالیت مرکاپتانهای خنثی نشده در فازهای سود و هیدروکربن دارد درحالیکه تعادل (II) به ثابت یونیزاسیون مرکاپتانها و غلظت هیدروکسید آزاد و آب وابسته است.
۲-۵-۱-۱- تعادل اسیدها و بازهای موجود در فاز آبی
مرکاپتانها اسیدهای مونوهیدریک میباشند که در فاز آبی طبق واکنش زیر تفکیک میگردند:
مقدار تفکیک توسط ثابت یونیزاسیون و بهصورت زیر بیان میگردد:
طبیعتاًً اثر نوع مرکاپتانها در عملیات استخراج در مقدار ثابت تعادل آنها منعکس میگردد.
هرچه ثابت یونیزاسیون بزرگتر باشد غلظت یون هیدروژن و یون اسیدی در محلول بیشتر بوده و بنابراین اسید مقدار بیشتری از سود را خنثی میکند.
ناخالصی سولفیدهیدروژن در صورت حضور، در عملیات پیش شستشوی پروپان توسط محلول سود ۷ درصد قبل از ورود به برج استخراج جداسازی میشود. این ماده، یک اسید دیهیدریک است که در دو مرحله تفکیکشده و دارای دو یون فعال هیدروژن میباشد. سولفیدهیدروژن در محلولهای آبی طبق واکنشهای زیر تفکیک میگردد:
و ثابتهای یونیزاسیون عبارتند از:
ثابت تفکیک مرحله اول سولفیدهیدروژن خیلی بزرگتر از ثابت تفکیک مرحله دوم آن است. (جدول ۳-۱) و درنتیجه میتوان فرض کرد که سولفیدهیدروژن تنها در یک مرحله تفکیکشده و یک اسید مونوهیدریک است.
هیدروکسیدسدیم نیز یک باز یک ظرفیتی، با یک یون فعال هیدروکسید میباشد که در محلولهای آبی طبق واکنش زیر تفکیک میشود:
و ثابت یونیزاسیون هیدروکسیدسدیم در دمای ۹۰ درجه فارنهایت برابر است با ۱۰۰ و بهصورت زیر محاسبه میشود:
آب نیز بهصورت زیر تفکیک میگردد:
و ثابت یونیزاسیون آن به شکل زیر تعریف میشود:
هنگامیکه یک اسید یا باز در محلول آبی قرار میگیرند غلظت یون هیدروژن و یون هیدروکسید که در تمامی ثابتهای تعادل به کار میرود برابر غلظت کلی یونهای H+ و OH- است که حاصل از تفکیک آب و اسید و باز میباشد.
جدول ۲-۳ ثابت یونیزاسیون را برای اغلب اسیدهایی که معمولاً در واحدهای فرآیندی هیدروکربنها وجود دارند نشان میدهد [۲۱].
جدول ۲-۳- ثابت یونیزاسیون اسیدهای موجود در ترکیبات نفتی در دمای ۳۴ درجه سانتیگراد [۲۱]
اسید
KA
ثابت یونیزاسیون در ۰F90
سولفیدهیدروژن (H2S)
متیلمرکاپتان (CH3SH)
اتیلمرکاپتان (C2H5SH)